Visionair België - Kritisch-filosofisch webmagazine voor Vlaanderen

Die Kunst der Fuge
Een metafysische tragi-komedie (17/1/10)

Onlangs werd te Genève de Large Hadron Collider in gebruik genomen, na een hele reeks pannes. Het betreft een reusachtige reactor, in feite een 27 km lange cirkelvormige tunnel waarin subatomaire deeltjes door extreem hoge voltages worden opgejaagd tot ze compleet uit de bol gaan en botsen. Dat vuurwerk zou ons een idee moeten geven van hoe het heelal ontstond, waarbij de ontbrekende schakels in de elementaire fysica zouden blootgelegd worden. Vooral het Higgsboson fascineert de onderzoekers: een nog nooit waargenomen, maar wel in mathematische modellen voorspeld monster dat verantwoordelijk zou zijn voor het ontstaan van materie. Nog een beetje geduld dus.
Twee onderzoekers beginnen echter onraad te ruiken: Waarom blijf dat maar duren? Is er “iets” waardoor het Higgsboson zich onttrekt aan onze waarneming, zelfs aan ons kennisvermogen?
Lees het artikel

De engel, de maagd en de koorddanser
Over macht, theatraliteit en tegencultuur (10/2/10)

Nog niet zolang geleden zag ik in een achterzaaltje een beginnende stand-up-comedian aan het werk. Hij deed het behoorlijk, zijn timing zat goed, zijn grappen sloegen aan. Hij had het publiek “in zijn zak”, zoals dat heet, en bespeelde het als een instrument.
Toen gebeurde er iets vreemd. Hij werd misschien wat overmoedig, maakte een fout, iets onbenullig, een onhandig woord, verkeerde timing, een misstap op het podium, ik weet het niet goed meer. Maar alleszins begon heel het zaakje te kantelen. Hij trachtte zich te herpakken, maar gleed steeds meer weg, bij manier van spreken dan. Men scheen niet meer om zijn grappen te lachen,- men lachte hem veeleer uit...
Zijn verdiende loon? Was deze afgang een weerwraak voor de impact die de komiek voorheen had opgebouwd? Is theater… oorlog?
Lees het artikel

Per amore e per forza - Ode aan la Cicciolina
Het conflict tussen leven en kunst zal in het voordeel van het eerste beslecht worden (28/11/09)

Eerder dan Da Vinci's Mona Lisa diepzinnig te analyseren, of ons te verliezen in mythische speculaties rond haar “geheimzinnige glimlach”, zou ik Lisa haar stem, lichaam en concrete existentie willen teruggeven, na vijfhonderd jaar opsluiting in een stuk werelderfgoed. Men kan niet voorbij aan het machtsspel tussen een kunstenaar die de onsterfelijkheid ambieerde, en het levend model dat daartoe in het kunstwerk moest opgaan. Elk atelier is ook een slachthuis waar een muze wordt vermoord. Er is een offer gebracht, misschien zelfs een misdaad gepleegd, die vraagt om restitutie. Het forensisch onderzoek naar de échte, historische Gioconda lijkt me dan ook veel zinvoller...
Lees het artikel

Kreeft op zijn Japanees
Over cultuur, menselijke wreedheid en "goede smaak" (1/5/10)

Dat muziek de zeden zou verzachten, of dat Cultuur met grote C het beste in ons zou oproepen, is onzin. Veeleer gaapt er onder het deksel van de culturele sublimatie en de Goede Smaak een beerput van mannelijk-sadistisch vernunft.
Tegen de schoonheidsfilosofie van Plato, Kant en nostalgische plattelandsdenkers zoals Roger Scruton, definieert Johan Sanctorum het menselijk intellect als een doorgewoekerd orgaan van het roofdier dat zich tot jager perfectioneerde, en zo verder tot kunstenaar, geleerde, TV-kok,…

Lees het artikel

Af en toe klepperen de zonneblinden
Een eerherstel aan de Neanderthaler, op het einde van het Darwinjaar (25/12/09)

Op het einde van het Darwinjaar, nu het apologetisch getoeter wegebt, is het misschien eindelijk weer tijd om de Neanderthaler, die "dode tak" van de evolutie, posthuum in eer te herstellen. Daarmee zetten we onze positie als winnaars en survivors op de helling, en wordt het proces, waarin de doden een stem krijgen, heropend. Einde van de sorrycultuur en het postmoderne theater van de verontschuldiging?
Wat is onze relatie vandaag met het ‘dodenrijk’? Op 1 november zetten we een bloempot met chrysanten op het graf van een nabestaande, om te beletten dat we er heel het jaar door mee zouden bezig zijn. De rouw is een vervelende kwaal die we moeten uitzieken, want “het leven gaat door”.
Lees het artikel

Op zoek naar een huid
Over identiteit, eigenheid en weerbarstigheid (9/3/10)

Sinds zowat een jaar hebben de politici in ons land en elders het begrip “identiteit” ontdekt, datgene wat mensen zou moeten binden buiten de institutionele verplichtingen om. Met het grootste gemak wordt cultuur daarin geënterd, als de verzamelnaam van gedachten, emoties, visies, gebruiken, normen, waarden, iconen die door een groep wordt gedeeld. Maar welke cultuur hebben mijn buurvrouw en ik bijvoorbeeld gemeen, behalve dat we beiden, vermoed ik, met vork en mes eten? Naar dezelfde TV-zender kijken we allicht niet, en voor de rest is er geen groter verschil denkbaar tussen hun nette voortuintje en mijn wilde achtertuin.

Lees het artikel

Over Johan Sanctorum en deze webstek

Johan Sanctorum (Oostende, 23 juni 1954) is cultuurfilosoof en aanstichter van deze site. Hij studeerde filosofie aan de VUB. In de jaren '80 gaf hij het beruchte tijdschrift 'O' uit, een kruisbestuiving van journalistiek en metafysica.

Tussen 1994 en 1999 was hij artistiek leider en regisseur van de Vlaamse JeugdOpera, een muziektheaterlaboratorium van en voor jongeren.
Van 2000 tot 2003 was hij consultant bij het communicatiebureau Slangen & Partners, een inside-ervaring die zijn visie op 'overheidscommunicatie' en politieke marketing grondig zou beïnvloeden.
In 2003 kwam hij in contact met de Milanese architect/urbanist Aldo Rossi, wat het begin werd van een duurzame samenwerking. Hieruit vloeide o.m. 'Passione Urbana' (2006) voort, een boek over stedelijke cultuur en stadsherwaardering.

Sinds 2003 is Johan Sanctorum actief als publicist en columnist (De Standaard, De Morgen, Deng, Menzo, Doorbraak, Streven, Vrijbuiter, Meervoud, Forum, AchterHetNieuws...).
Kunst, cultuur, politiek, media, onderwijs, milieu, stedelijkheid en architectuur..., zijn dikwijls weerkerende thema's.

In 2008 verscheen 'De islam in Europa', een controversiële essaybundel die hij schreef in samenwerking met o.m. Benno Barnard, Geert Van Istendael en Jan De Pauw.
In Januari 2009 publiceerde hij "De Vlaamse Republiek: van utopie tot project" (samen met o.m. Eric Defoort, Brecht Arnaert, Ludo Abicht, Matthias Storme). Hierin tracht hij de de Vlaamse onafhankelijkheidsbeweging terug te koppelen aan de sociale beweging én aan het republikeinse gedachtegoed.
In Oktober 2009 publiceerde hij samen met Frank Thevissen "Media en Journalistiek in Vlaanderen - Kritisch doorgelicht", een boek boordevol kritische reflecties over wat zich voor en achter de schermen van de zogenaamde ‘vierde macht’ in Vlaanderen afspeelt.

J. Sanctorum is een veelgevraagd lezinghouder en ziet het internet als een essentieel burgermedium en tegengewicht voor de macht van reguliere media, semi-institutionele netwerken en politieke lobby's.
De naam van deze webstek, 'Visionair België', is dan ook een ironische verwijzing naar het gelijknamige evenement n.a.v. "175 jaar België"

"Visionair België" streeft naar een samenwerking en kruisbevruchting met tijdschriften, andere mediapartners, verenigingen, individuen en weblogs die aan alternatieve nieuwsgaring, kritische journalistiek, satire en/of filosofische analyse trachten te doen.

Copyleft: Deze website huldigt het 'copyleft'-principe: ideeën en teksten moet vrij kunnen cirkuleren, we handhaven geen enkel copyright. Bronvermelding is dan eerder een kwestie van hoffelijkheid en erkenning, dan van moetes...

Aan deze webstek is ook een forum/blog gekoppeld voor lezersreacties.

Contact: johan.sanctorum@pandora.be

terug naar boven